Όπως πιθανώς και εσείς η ίδια, έτσι και οι συγγενείς, ο σύντροφος και οι φίλοι σας μπορεί να αισθανούν κάποια στιγμή απόγνωση. Έρχονται ίσως στιγμές που φοβούνται ότι θα χάσουν έναν άνθρωπο που αγαπούν. Θέλουν να βοηθήσουν, δεν ξέρουν όμως πάντα πώς. Μήπως κάνουν πολλά; Ή μήπως αυτά που κάνουν δεν αρκούν; Κάνουν άραγε το σωστό; Μήπως θα ήταν καλό να σας άφηναν στην ησυχία σας ή θα ήταν καλό να σας φροντίζουν περισσότερο; Από την άλλη σίγουρα δεν θέλουν να γίνουν ενοχλητικοί… Όλες αυτές οι ερωτήσεις και οι αμφιβολίες είναι απολύτως κατανοητές. Θα πρέπει ωστόσο να θυμόμαστε:
Δεν υπάρχει «σωστός» ή «λάθος» τρόπος χειρισμού παρόμοιων καταστάσεων.
Αυτό που σίγουρα βοηθάει είναι να αισθανθείτε ότι μπορείτε να συζητάτε ελεύθερα, αλλά και να ακούτε τι έχει να σας πει ο οκογενειακός και στενός φιλικός σας κύκλος. Είναι σημαντικό για εσάς την ίδια να εκφράζετε ελεύθερα τους φόβους και τις ανάγκες σας, ακόμα και να θέτετε όρια όταν η δύναμή σας δεν αρκεί για να υποστηρίξετε (πρακτικά ή συναισθηματικά) κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας.
Είναι εξίσου σημαντικό για τον σύντροφό σας να φροντίζει και αυτός για τη δική του ψυχολογική κατάσταση, να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του και τις δικές του ανάγκες, να βρίσκει χρόνο ώστε να μπορεί να ανασυντάσσεται και ενδεχομένως να αναζητά εγκαίρως υποστήριξη και τρόπους χαλάρωσης.
Κάποιοι αντλούν δύναμη από μία συζήτηση με ένα ψυχολόγο, κάποιοι από την ανταλλαγή απόψεων με άλλους ανθρώπους που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση με αυτούς, μέσα σε μία ομάδα αυτοβοήθειας, ενώ άλλοι βρίσκουν δύναμη συζητώντας με τον καλύτερό τους φίλο ή παίζοντας μπάσκετ, έναν αγώνα τένις, ή βγαίνοντας για ένα μεγάλο, σιωπηλό περίπατο . Κάθε άνθρωπος έχει τις δικές του ανάγκες!
Πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά;
Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού αλλά και η πιθανή πορεία αποθεραπείας από τη νόσο είναι σημαντικό να γίνεται γνωστή στα παιδιά. Εκτός από το φόβο που θα έχουν για τη μητέρα τους, είναι πολύ πιθανό να τους γεννηθούν και πολλά ερωτήματα, για τα οποία δεν θα υπάρχει πάντα μία απάντηση.
• Τι ακριβώς είναι ο καρκίνος;
• Τι συμβαίνει στο νοσοκομείο;
• Θα πεθάνει η μαμά;
• Θα αρρωστήσω και εγώ;
Εσείς, ως μητέρα, καλείστε, ταυτόχρονα με τη νόσο, να διαχειριστείτε και τον φόβο και την ανασφάλεια των παιδιών της. Άραγε θα πρέπει να πείτε ολόκληρη την αλήθεια; Οι ειδικοί σας συμβουλεύουν να μην προσποιηθείτε στα παιδιά σας και να μην προσπαθήσετε να ωραιοποιήσετε την κατάσταση. Τα παιδιά έχουν ευαίσθητες «κεραίες» και μπορούν να αντιληφθούν πότε τους λέμε ψέματα. Υπάρχουν φυλλάδια και βιβλία τα οποία μπορείτε να προμηθευτείτε, κατάλληλα για την εκάστοτε ηλικιακή κατηγορία, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν σημαντικά τα παιδιά σας να κατανοήσουν τη νόσο και τις πιθανές επιπτώσεις της με τρόπο λειτουργικό και όχι τραυματικό.
Σε περίπτωση που ως γονείς αισθανθείτε πως δεν μπορείτε να ανταπεξέλθετε μόνοι σας σε αυτό το δύσκολο έργο, καλό θα ήταν να απευθυνθείτε σε έναν οικογενειακό θεραπευτή.
Κοινωνικός περίγυρος
Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις που ο καρκίνος επηρεάζει μόνο το άτομο που νοσεί. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων διαφοροποιείται η ζωή ολόκληρης της οικογένειας, συχνά ακόμα και των φίλων.
Ενώ μια γυναίκα με εμπειρία καρκίνου του μαστού μπορεί να αναζητά την υποστήριξη των συγγενών και των φίλων της, κάποια άλλη ενδέχεται να μην θέλει να γίνει «βάρος» και να απομονώνεται.
Αρκετές είναι εκείνες που ανησυχούν για τα βάρη που πέφτουν στις πλάτες των οικογενειών τους. Δεν είναι σπάνιες οι φορές που όλοι οι εμπλεκόμενοι νοιώθουν απελπισία. Μπορεί η απομόνωση να είναι η πρώτη σας αντίδραση, η οποία ασφαλώς και δικαιολογείται όταν είναι παροδική, μακροπρόθεσμα όμως, όλοι θα ωφεληθούν όταν αποκτήσετε και πάλι ενεργό ρόλο μέσα στην οικογένεια.
Εξίσου σημαντικό για εσάς την ίδια είναι να συζητάτε με φίλους και να επωφεληθείτε από την υποστήριξη που μπορούν να σας προσφέρουν.
Λύσεις για την καθημερινότητα
Εκτός από τη συναισθηματική επιβάρυνση, είναι αλήθεια πως η νόσος συνήθως παρεμποδίζει και την καθημερινότητα. Ποιος θα φροντίζει τα παιδιά όταν η μαμά θα πρέπει να νοσηλευτεί στο νοσοκομείο για μεγάλο χρονικό διάστημα και ο μπαμπάς δεν μπορεί να πάρει άδεια; Ποιος θα τα πηγαίνει και θα τα φέρνει από το σχολείο, ποιος θα κάνει τις αγορές, ποιος θα μαγειρεύει, ποιος θα καθαρίζει;
Η δύναμη βρίσκεται στην ομάδα υποστήριξης από τους φίλους και την οικογένεια.
Οι συγγενείς και φίλοι θα πρέπει να σχηματίσουν μία ομάδα, ώστε να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις διάφορες δύσκολες καταστάσεις. Αν συνταχθούν όλοι στον ίδιο σκοπό, όχι απλά θα μπορέσουν να σας υποστηρίξουν κατά τη διαδικασία ίασης, αλλά θα είναι και σε θέση να διευκολύνουν ο ένας τη ζωή του άλλου. Αν οι εργασίες καταμεριστούν και υπάρξει μέριμνα και σεβασμός για τις ανάγκες όλων, τότε τα άτομα της ομάδας θα αποκτήσουν την απαιτούμενη δύναμη για την αντιμετώπιση της κρίσης και θα μπορέσουν να βρίσκονται στο πλάι των μελών της οικογένειάς σας.
Η υπερπροστασία των παιδιών δεν πρόκειται να σας βοηθήσει ως μητέρα. Η ίδια θα πρέπει να αναθέσετε ενεργό ρόλο στα παιδιά σας. Να τους εξηγήσετε, κατά περίπτωση, ότι θα πρέπει για κάποιο διάστημα να μείνετε στο νοσοκομείο ή ότι χρειάζεστε ηρεμία όταν επιστρέφετε στο σπίτι. Μια καλή λύση θα ήταν ίσως να τα ρωτήσετε αν θα τα πείραζε να ερχόταν στο σπίτι για λίγες εβδομάδες η γιαγιά και ο παππούς για να τα φροντίσουν, αν συμφωνούν να μαγειρεύει η καλή σας φίλη το μεσημεριανό ή να τα πηγαίνει η θεία στο σχολείο και να τα επιστρέφει σπίτι μετά το τέλος των μαθημάτων.
Είναι σημαντικό για εσάς να μην λειτουργείτε βεβιασμένα. Τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει μονομιάς, πόσο μάλλον το πρόγραμμα ολόκληρης της οικογένειας. Με ψυχραιμία, συνεργασία και συμμετοχή όλων, να είστε σίγουρη πως οι λύσεις στα προβλήματα της καθημερινότητας που έχει δημιουργήσει η νόσος του καρκίνου, θα προκύψουν σιγά σιγά.
