Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια παραπληροφόρηση και προκατάληψη σχετικά με τα εμβόλια που οδηγεί τους γονείς σε αδιέξοδο και συχνά σε αγωνία. Τι κι αν οι ειδικοί επιμένουν ότι τα εμβόλια είναι σύμμαχος, όχι εχθρός. Η τάση που κυριαρχεί, ειδικά μεταξύ των νέων γονιών, είναι να αποφεύγουν και να μην αναγνωρίζουν τη χρησιμότητα κάποιων εμβολίων. Συχνά μάλιστα, παροτρύνουν κι άλλους γονείς να ακολουθήσουν αυτήν την τακτική. Η φοβία ότι τα εμβόλια μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες και η λανθασμένη και ελλιπής πληροφόρηση έχουν δημιουργήσει μια επικίνδυνη αντί-εμβολιαστική κουλτούρα. Κι όμως ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας που προλαμβάνει, ετησίως, περίπου 2 με 3 εκατομμύρια θανάτους. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και σήμερα παγκοσμίως, 22 εκατομμύρια βρέφη δεν εμβολιάζονται πλήρως, ενώ πάνω από 1,5 εκατομμύρια παιδιά κάτω των 5 ετών, πεθαίνουν από νοσήματα τα οποία προλαμβάνονται με εμβολιασμό.
Ποια νοσήματα προλαμβάνονται μέσω του εμβολιασμού
Σύμφωνα με τους ειδικούς από την βρεφική ηλικία έως και την ενήλικη ζωή, ο εμβολιασμός προστατεύει από νοσήματα όπως διφθερίτιδα, τέτανο, κοκκύτη, πολιομυελίτιδα, ιλαρά, ερυθρά, παρωτίτιδα, ανεμευλογιά και έρπητα ζωστήρα, μηνιγγιτιδοκοκκικές και πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις, γαστρεντερίτιδα από ρότα ιό, ηπατίτιδα Α και Β, λοιμώξεις από HPV και γρίπη.
6 ΜΥΘΟΙ & ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥΣ
Οι ειδικοί από το Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕEΛΠΝΟ) και την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία διαλύουν τους μύθους που σπέρνουν την ανησυχία και δίνουν απαντήσεις.
ΜΥΘΟΣ # 1 Η χορήγηση περισσότερων του ενός εμβολίων τη φορά σε παιδιά, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για ανεπιθύμητες ενέργειες, αφού υπερφορτώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η αλήθεια είναι ότι: Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η χορήγηση διαφορετικών εμβολίων ταυτόχρονα δεν έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών. Εξάλλου καθημερινά όλοι ερχόμαστε σε επαφή με πλήθος αντιγόνων (δηλ. ουσιών ξένων προς τον οργανισμό), μέσω του περιβάλλοντος και της διατροφής. Ένα παιδί λοιπόν, εκτίθεται σε πολύ περισσότερα αντιγόνα με ένα απλό κρυολόγημα από ό,τι με τα εμβόλια. Τα πλεονεκτήματα της χορήγησης πολλών εμβολίων συγχρόνως είναι η μείωση των ιατρικών επισκέψεων, που οδηγεί σε εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος, αλλά και η διασφάλιση της συμπλήρωσης των απαραίτητων προγραμματισμένων εμβολιασμών.
ΜΥΘΟΣ #2 Τα εμβόλια δεν είναι ασφαλή
Η αλήθεια είναι ότι: Η κυκλοφορία των εμβολίων επιτρέπεται μόνον εφόσον έχει διασφαλιστεί ότι πληρούνται οι προδιαγραφές ασφαλείας και ποιότητας,όπως αυτές ορίζονται από τους αρμόδιους εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς (WHO, FDA, EOΦ). Τόσο στη χώρα μας, όσο και διεθνώς υπάρχει συνεχής και αυστηρή καταγραφή των ανεπιθύμητων ενεργειών των εμβολίων. Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν τη σύνδεση των εμβολίων με την ανάπτυξη αλλεργικών, αυτοάνοσων ή/ και αναπνευστικών νοσημάτων αργότερα κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου.
ΜΥΘΟΣ #3 Τα εμβόλια έχουν παρενέργειες
Η αλήθεια είναι ότι: Τα εμβόλια, όπως και όλα τα φάρμακα, μπορεί να προκαλέσουν κάποιες ανεπιθύμητες ενέργειες, αν και δεν παρουσιάζονται σε όλους τους ανθρώπους. Οι περισσότερες αντιδράσεις είναι σπάνιες και πολύ ήπιες, όπως πόνος στο σημείο της ένεσης, γκρίνια ή χαμηλός πυρετός στα παιδιά. Οι αντιδράσεις αυτές συνήθως διαρκούν 1-2 μέρες και μπορούν να αντιμετωπιστούν εύκολα. Για παράδειγμα, μπορείτε να τοποθετήσετε ένα καθαρό, δροσερό βρεγμένο πανάκι στην περιοχή που έγινε η ένεση για να απαλύνετε τον πόνο. Σοβαρές παρενέργειες συνήθως δεν παρατηρούνται από τα εμβόλια (π.χ. αλλεργικές αντιδράσεις). Εάν το παιδί σας αντιμετωπίσει οποιαδήποτε αντίδραση που σας ανησυχεί, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο σας.
ΜΥΘΟΣ # 4 Το πολυδύναμο εμβόλιο διφθερίτιδας – τετάνου – κοκκύτη και το εμβόλιο της πολιομυελίτιδας μπορούν να προκαλέσουν σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου σε βρέφη.
Η αλήθεια είναι ότι: Δεν υπάρχει αιτιολογική συσχέτιση μεταξύ της χορήγησης των εμβολίων αυτών και του συνδρόμου αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Τα εμβόλια αυτά χορηγούνται σε ηλικία που τα βρέφη ούτως ή άλλων κινδυνεύουν από το σύνδρομο. Με άλλα λόγια οι θάνατοι από το σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου, απλώς συνέπεσαν με τον εμβολιασμό και θα μπορούσαν να συμβούν ακόμα και αν το παιδί δεν είχε εμβολιαστεί.
Μύθος #5 Τα εμβόλια περιέχουν υδράργυρο που είναι επικίνδυνος.
Η αλήθεια είναι ότι: Η θειομερσάλη είναι μια οργανική χημική ένωση που περιέχει υδράργυρο και προστίθεται σε μερικά εμβόλια σαν συντηρητικό. Είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο συντηρητικό σε εμβόλια που παρέχονται σε φιαλίδια πολλαπλών δόσεων. Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η ποσότητα της θειομερσάλης που χρησιμοποιείται στα εμβόλια δημιουργεί κίνδυνο στην υγεία.
ΜΥΘΟΣ # 6 Τα εμβόλια ιδίως το MMR προκαλούν αυτισμό
Η αλήθεια είναι ότι: Δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν τη σύνδεση μεταξύ κάποιου εμβολίου (π.χ. για την ιλαρά-ερυθρά-παρωτίτιδα ή άλλου εμβολίου) με την πρόκληση αυτισμού ή διαταραχών αυτιστικού φάσματος. Δημοσιεύσεις προηγούμενων ετών, στη συνέχεια με μελέτες και μακροχρόνια παρακολούθηση αποδείχτηκε ότι ήταν ανυπόστατες και παραπλανητικές.