Η ευλογιά των πιθήκων (monkeypox) είναι μια σπάνια, αλλά δυνητικά σοβαρή ιογενής νόσος που εμφανίστηκε σε αυξημένα περιστατικά παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με την ανθρώπινη ευλογιά (Orthopoxvirus), όμως είναι γενικά πιο ήπια. Η έγκαιρη αναγνώριση και η σωστή ενημέρωση αποτελούν κλειδί για την πρόληψη της εξάπλωσης.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 5 έως 21 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό. Τα πιο κοινά είναι:
- Πυρετός
- Πονοκέφαλος
- Μυϊκοί πόνοι
- Διογκωμένοι λεμφαδένες
- Εξάντληση
Ακολουθεί εξάνθημα που εξελίσσεται σε φουσκάλες, κυρίως στο πρόσωπο, τα χέρια, τα πόδια και τη γεννητική περιοχή. Οι φουσκάλες αυτές περνούν από διάφορα στάδια (κηλίδα, βλατίδα, φυσαλίδα, εφελκίδα) και τελικά επουλώνονται.
Η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι 2 έως 4 εβδομάδες. Σε ευπαθείς ομάδες (π.χ. ανοσοκατεσταλμένοι, παιδιά), η νόσος μπορεί να είναι πιο σοβαρή.
Η ευλογιά των πιθήκων μεταδίδεται μέσω στενής σωματικής επαφής, είτε με:
- Σωματικά υγρά (π.χ. από τις φουσκάλες)
- Σάλιο ή αναπνευστικά σταγονίδια (σε παρατεταμένη επαφή)
- Μολυσμένα αντικείμενα (ρούχα, σεντόνια, πετσέτες)
Η σεξουαλική επαφή αποτελεί βασική οδός μετάδοσης σε ενήλικες, ενώ η μετάδοση από ζώο σε άνθρωπο είναι σπανιότερη, αλλά έχει καταγραφεί σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην προστασία από στενή επαφή με πιθανά κρούσματα. Συγκεκριμένα:
- Αποφυγή επαφής με άτομα που εμφανίζουν εξανθήματα άγνωστης αιτίας
- Χρήση προφυλακτικού κατά τη σεξουαλική επαφή
- Τακτικό πλύσιμο χεριών
- Χρήση γαντιών και μάσκας σε περιπτώσεις φροντίδας ασθενούς
Η εμβολιαστική κάλυψη με το εμβόλιο της ευλογιάς μπορεί να προσφέρει μερική προστασία, ενώ σε ορισμένες χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει στοχευμένα προγράμματα εμβολιασμού.
Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την ευλογιά των πιθήκων, ωστόσο η συμπτωματική ανακούφιση είναι σημαντική. Αυτή επιτυγχάνεται με:
- Αναλγητικά – αντιπυρετικά όπως παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη
- Αντισηπτικά δέρματος για τον καθαρισμό των βλαβών
- Γάντια μιας χρήσης & μάσκες για προστασία
Σε περίπτωση ύποπτων συμπτωμάτων, η επικοινωνία με γιατρό είναι απαραίτητη.
Η ευλογιά των πιθήκων αποτελεί μία ιογενή λοίμωξη που μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά με ενημέρωση, πρόληψη και σωστή φροντίδα.
Η ομάδα του online φαρμακείου Pharm16.
