Πάρε τον σίδηρο στα σοβαρά!

Μια ημέρα αφιερωμένη στη μεγάλη σημασία του σιδήρου για την υγεία και ευεξία μας και τα συμπτώματα της σιδηροπενίας που δεν πρέπει να αγνοούμε, γιορτάστηκε πρόσφατα και όλα όσα μας έμαθε είναι πολλά και σημαντικά! Ας δούμε τι είπαν οι ειδικοί με αφορμή την Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τη Σιδηροπενία.

Έλλειψη σωματικής αντοχής, ζαλάδες, κούραση, εξάντληση, αδυναμία συγκέντρωσης; Μήπως σας «έπεσε» ο σίδηρος και πρέπει να τον ανεβάσετε επειγόντως; Η έλλειψη σιδήρου, κατάσταση αρκετά συνηθισμένη, μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενία ή σιδηροπενική αναιμία, η οποία σχετίζεται με τον τρόπο ζωής και διατροφής και συχνά αφορά περισσότερο τις γυναίκες! Γι΄αυτό και η Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τη Σιδηροπενία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Πρόκειται για  μια διεθνή πρωτοβουλία που θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά από τη Vifor Pharma το 2015. Η GENESIS Pharma, ως αποκλειστικός συνεργάτης της Vifor Pharma στην Ελλάδα, συμμετείχε και φέτος ενεργά στη διεθνή αυτή προσπάθεια μέσα από το μήνυμα «Ο σίδηρος είναι σημαντικός» αλλά και από το διεθνές μήνυμα «Listen to your body». Στόχος των δράσεων είναι η ενημέρωσή μας για τα συχνά συμπτώματα που πολλές φορές αγνοούμε ή και τα παραβλέπουμε. Ετσι με όχημα την ενημερωτική εκστρατεία www.takeironseriously.com/el που συγκεντρώνει, με εγκυρότητα και πληρότητα, όλες τις πληροφορίες που πρέπει να γνωρίζουμε για τη σημασία του σιδήρου, έχουμε στα χέρια μας έναν πολύτιμο οδηγό και ένα εύχρηστο Ευρετήριο Συμπτωμάτων που μπορεί να βοηθήσει όσους ενδεχομένως έχουν σιδηροπενία ή αναιμία και δεν το γνωρίζουν.

Πόσο συχνή είναι η σιδηροπενία και ποιους αφορά;

Σύμφωνα με τον δρ. Νικόλαο Τεντολούρη, καθηγητή Παθολογίας  Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Εσωτερικής Παθολογίας: «Η σιδηροπενία είναι συχνή, αφορά όλους - παιδιά και ενήλικες- και μπορεί να επηρεάσει σχεδόν όλες τις πτυχές της ζωής μας. Σύμφωνα με στοιχεία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η σιδηροπενία μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της λειτουργικότητας έως 30% και σε υποβάθμιση της υγείας και της ευεξίας. Οι γυναίκες, τα παιδιά και οι έφηβοι, καθώς και οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα όπως είναι η νεφρική νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια και τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου είναι ομάδες με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης σιδηροπενίας και σιδηροπενικής αναιμίας. Η αντιμετώπιση της σιδηροπενίας είναι εύκολη και ασφαλής, είτε με την από του στόματος  χορήγηση είτε με ενδοφλέβια χορήγηση σιδήρου, όταν η απορρόφηση από το γαστρεντερικό είναι ανεπαρκής».

Χρήσιμη γνώση! Η σιδηροπενία, με ή χωρίς αναιμία, εκτιμάται ότι επηρεάζει έναν στους τρεις ανθρώπους παγκοσμίως.² Παρά τη σοβαρή επίδρασή της στην υγεία και την υψηλή συχνότητά της,³ παραμένει μια νόσος που υποδιαγιγνώσκεται. Η περιορισμένη πρόσβαση των ασθενών στο σύστημα υγείας λόγω της πανδημίας του covid-19 έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό και τη διάγνωση και αντιμετώπιση της σιδηροπενίας, με αποτέλεσμα ακόμα περισσότεροι ασθενείς να μένουν αδιάγνωστοι.  

Πόσο επικίνδυνη είναι;

Η σιδηροπενία μπορεί να είναι εξουθενωτική, να επιδεινώσει μια υποκείμενη χρόνια πάθηση και να οδηγήσει σε αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα.⁴ Τα συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθούν με διάφορους τρόπους, είναι δύσκολο να διαγνωστούν και μπορεί να συνδέονται με άλλες παθήσεις^4,5. Συνηθισμένα συμπτώματα είναι η κόπωση, η χλωμή όψη, τα εύθραυστα νύχια με μορφολογικές ανωμαλίες, η αδυναμία συγκέντρωσης.

Υπάρχουν διαστήματα που οι γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς σε έλλειψη σιδήρου;

Ναι υπάρχουν, όπως είναι για παράδειγμα κατά την περίοδό τους ή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 40% των γυναικών έχει έλλειψη σιδήρου στην έναρξη της εγκυμοσύνης⁶, ενώ το 90% δεν λαμβάνει αρκετό σίδηρο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.⁷

Πότε τα παιδιά χρειάζονται περισσότερο σίδηρο;

Τα παιδιά χρειάζονται περισσότερο σίδηρο ιδιαίτερα σε περιόδους που αναπτύσσονται γρήγορα, όπως στα πρώτα χρόνια της ζωής τους και στην εφηβεία, αλλά και στα κορίτσια όταν αρχίσει η περίοδος.

Τι πρέπει να προσέχει ιδιαίτερα η εγκυμονούσα;

«Η έλλειψη σιδήρου είναι πάρα πολύ συχνή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και επιδεινώνει την ήδη υπάρχουσα αναιμία της κύησης. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της σιδηροπενίας είναι εξαιρετικά σημαντική κατά τη διάρκεια της κύησης γιατί μπορεί να βελτιώσει την ανάπτυξη του εμβρύου και το περιγεννητικό αποτέλεσμα», λέει ο δρ. Νικόλαος Φ. Βλάχος M.D, καθηγητής Γυναικολογίας & Μαιευτικής, της ιατρικής σχολής του Παν/μίου Αθηνών. «Κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού οι απώλειες αίματος της μητέρας μπορεί να φτάσουν και τα 500 cm³. Σε περίπτωση καισαρικής οι απώλειες αυτές μπορεί να φτάσουν και τα 1000 cm³. Είναι εξαιρετικά σημαντικό όλες οι γυναίκες κατά την ολοκλήρωση της εγκυμοσύνης τους και πριν από τον τοκετό να έχουν επαρκή αποθέματα σιδήρου και φυσιολογικά επίπεδα αιμοσφαιρίνης, ώστε να μπορούν να ανταπεξέλθουν στις απώλειες αίματος κατά τη διάρκεια του τοκετού χωρίς να χρειαστούν μετάγγιση. Η σωστή προετοιμασία των εγκύων γυναικών με συμπληρωματικό σίδηρο κατά τη διάρκεια της κύησης βοηθάει στην επιτυχή αντιμετώπιση της αιμορραγίας και ελαττώνει την πιθανότητα μετάγγισης αίματος. Ειδικά στη χώρα μας η οποία αντιμετωπίζει μεγάλες ανάγκες σε φιάλες αίματος η σωστή προετοιμασία με σιδηροθεραπεία σώζει ζωές», καταλήγει ο καθηγητής.

Μάθετε περισσότερα στο www.takeironseriously.com/el

Στο online φαρμακείο Pharm16.gr μπορείτε να βρείτε συμπληρώματα διατροφής και άλλα πολύτιμα βοηθήματα για τις περιπτώσεις έλλειψης σιδήρου και αναιμίας. 
Ωστόσο πρέπει να θυμάστε πάντα ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης δίαιτας και δεν προορίζονται για πρόληψη, αγωγή ή θεραπεία ανθρώπινης νόσου. Θα πρέπει πάντα να συμβουλεύεστε το γιατρό σας πριν τη λήψη τους εάν είστε έγκυος, θηλάζετε, βρίσκεστε υπό φαρμακευτική αγωγή ή αντιμετωπίζετε προβλήματα υγείας.

ΠΗΓΕΣ

1.        Hassan, Tamer Hasan et al. “Impact of Iron Deficiency Anemia on the Function of the Immune System in Children.” Ed. Esaki M. Shankar. Medicine 95.47 (2016): e5395. PMC. Web. 12 June 2018.

2.        Peyrin-Biroulet L, et al. Guidelines on the diagnosis and treatment of iron deficiency across indications: a systematic review. Am J Clin Nutr. 2015;102(6):1585-94.

3.        World Health Organisation. Worldwide prevalence of anaemia 1993-2005. 2008. Available at URL: http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/43894/9789241596657_eng.pdf;jsessionid=9C613E2F4D481EDEB9DE07986AFCE0C7?sequence=1. Last accessed: November 2021.

4.        Cappellini MD et al. Iron deficiency across chronic inflammatory conditions: International expert opinion on definition, diagnosis, and management. Am J Hematol. 2017 Oct;92(10):1068-1078.

5.        Auerbach M, Adamson JW. How we diagnose and treat iron deficiency anemia. Am J Hematol. 2016;91(1):31-38.

6.       Milan N. Prepartum anaemia: prevention and treatment. Ann Hermatol. 2008;87(12):949-59. doi:10.1007/s00277-008-0518-4.

7.       Scholl TO. Maternal iron status: relation to fetal growth, length of gestation, and iron endowment of the neonate. Nutr Rev. 2011;69 Suppl 1:S23-9. doi:10.1111/j.1753-4887.2011.00429.x.

8.       Radlowski EC, Johnson RW. Perinatal iron deficiency and neurocognitive development. Front Hum Neurosci. 2013;7:1-11. Available at http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=3779843&tool=pmcentrez&rendertype=abstract. Accessed 24 November 2021.

9.       World Health Organization 2001. Iron deficiency Assessment, Prevention and Control. Last accessed: November 2021.

10.     Zimmermann M, Hurrell R. Nutritional iron deficiency. Lancet. 2007;370:511-520.