Ο δρόμος προς την υγεία: σωστή επιλογή τροφίμων
Προσπαθείστε να τρώτε κυρίως φρέσκα φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής αλέσεως, όσπρια και πατάτες. Όταν η διατροφή αποτελείται κυρίως από αυτές τις φυτικές τροφές, λαμβάνετε αρκετές βιταμίνες, δευτερογενείς μεταβολίτες και φυτικές ίνες. Για σωστή πρόσληψη πρωτεϊνών, μπορούν να επιλεγούν γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά, ψάρια και φυτικές πρωτεΐνες όπως όσπρια και δημητριακά αντί για κρέας και αλλαντικά με υψηλή, μη εμφανή περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Τρώγοντας λιγότερα λιπαρά
Ο μεγαλύτερος εχθρός για τη σιλουέτα σας είναι μια διατροφή με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά. Στο «καλό» σπιτικό φαγητό το ποσοστό των λιπαρών ανέρχεται συχνά στο 50 %. Για την απώλεια βάρους όμως πρέπει να φτάνετε μόνο το 15% με 20%. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να τρώτε μόνο 40 έως 60 γραμμάρια καθαρά λιπαρά την ημέρα. Για να γίνουν πιο παραστατικές αυτές οι τιμές, αρκεί να πούμε ότι 100 γραμμάρια σαλάμι περιέχουν 49 γραμμάρια λιπαρών ενώ 100 γραμμάρια πατάτες περιέχουν μόνο 0.1 γραμμάριο λιπαρών.
Μπορείτε να τρώτε κυρίως τρόφιμα φυτικής προέλευσης και να χρησιμοποιείτε λιγότερο λίπος στο μαγείρεμα: τότε θα εξαφανιστούν τα επικίνδυνα κιλά.
Υγιεινά λιπαρά οξέα Ωμέγα 3 από θαλασσινά ψάρια
Τα λίπη είναι ο μεγαλύτερος πειρασμός στη διατροφή. Έχουν τις περισσότερες θερμίδες ανά ποσοτική μονάδα από κάθε άλλη ομάδα θρεπτικών ουσιών. Ιδιαιτέρως επιβαρυντικά για τον οργανισμό είναι τα κορεσμένα λιπαρά οξέα από το κρέας, τα αλλαντικά, τα λιπαρά τυριά, την κρέμα γάλακτος και το βούτυρο. Η αντιορμονική θεραπεία επηρεάζει τον μεταβολισμό του λίπους, κάτι που μετράται στα αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης. Γι’ αυτό είναι καλύτερο να αποφεύγετε τα κρέατα και τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα και να προτιμάτε τα φυσικά φυτικά έλαια. Περιέχουν μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που είναι απαραίτητα για πολλές σωματικές λειτουργίες.
Το λίπος από θαλασσινά ψάρια είναι πολύ σημαντικό και κάνει καλό στην υγεία. Το λίπος των ψαριών είναι πλούσιο σε λιπαρά οξέα Ωμέγα 3. Τα λιπαρά οξέα Ωμέγα 3 ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, προστατεύουν από την αρτηριοσκλήρωση, μειώνουν τα αυξημένα επίπεδα λίπους στο αίμα και έχουν αντικαρκινική δράση. Μπορείτε να εμπλουτίσετε τη διατροφή σας δύο φορές την εβδομάδα με θαλασσινά ψάρια και να χρησιμοποιείτε φυτικά έλαια ψυχρής πίεσης όπως ελαιόλαδο και σογιέλαιο
Περισσότερες βιταμίνες – με εύκολο τρόπο!
Τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά εποχής, που συλλέγονται ώριμα, περιέχουν τις περισσότερες βιταμίνες. Μπορείτε να επωφεληθείτε από τις εποχιακές προσφορές και να εφοδιαστείτε το καλοκαίρι με βιταμίνες από μούρα, ροδάκινα, βερίκοκα και πεπόνια διότι το σώμα μπορεί να αποθηκεύσει για μερικούς μήνες κάποιες βιταμίνες, π.χ. βιταμίνη Α και Ε. Το χειμώνα μπαίνουν στο πρόγραμμα τα εσπεριδοειδή, αλλά και τα μήλα και τα αχλάδια.
Απώλεια βάρους με ήπιο τρόπο
• Τα τρόφιμα φυτικής προέλευσης, κυρίως τα προϊόντα ολικής αλέσεως, οι πατάτες και τα όσπρια περιέχουν πολλές φυσικές φυτικές ίνες. Αυτές δεν έχουν καθόλου θερμίδες, φουσκώνουν μέσα στο στομάχι και προκαλούν μια ευχάριστη αίσθηση κορεσμού. Οι φυτικές ίνες ενισχύουν ήπια την πέψη, δεσμεύουν τις βλαβερές ουσίες στο έντερο και επιδρούν θετικά στα επίπεδα χοληστερίνης.
• Προσπαθείστε να τρώτε αργά και να μασάτε καλά. Χρειάζεται λίγος χρόνος μέχρι να δημιουργηθεί το φυσικό αίσθημα κορεσμού. Τρώγοντας σε απόλυτη ηρεμία το στομάχι έχει την ευκαιρία να μεταδώσει στον εγκέφαλο: «Χόρτασα».
• Πρόσληψη νερού και υγρών: Κάθε μέρα 2 έως 3 λίτρα νερού και αφεψημάτων χωρίς ζάχαρη.
• Κατανάλωση κάθε μέρα ως κύριο γεύμα μιας μεγάλης μερίδας λαχανικών που έχουν ετοιμαστεί σύμφωνα με τον ‘‘χρυσό κανόνα’’: 1 κουταλιά λάδι ή βούτυρο και 1 κιλό λαχανικά για 4 άτομα.
• Κατανάλωση μεγάλων μερίδων από σούπα λαχανικών με χαμηλά λιπαρά ή πλούσιες φρέσκες σαλάτες με ελαφριά σάλτσα.
• Σαν σνακ για κολατσιό: αγγούρια, πιπεριές, τομάτες και καρότα (σχεδόν ωμά, ψιλοκομμένα λαχανικά).
• Για επιδόρπιο: φρέσκα φρούτα ανάλογα με την εποχή.
• Έλεγχος βάρους μια φορά την εβδομάδα.
Επιλέξτε κάτι ελαφρύ σε κάθε γεύμα και σε κάθε σνακ:
• Απεριτίφ: Φρεσκοστυμμένος χυμός γκρέιπ-φρουτ αντί για αλκοόλ
• Ορεκτικό: Σαλάτα με σάλτσα γιαουρτιού αντί για αλλαντικά
• Σούπα: Σκέτη σούπα λαχανικών αντί για σούπα με κρέμα γάλακτος
• Όρεξη για γλυκό: Γιαούρτι με φρούτα αντί για σοκολατάκια
• Ζυμαρικά: Σπαγγέτι με τομάτες, μπρόκολο και βασιλικό αντί για καρμπονάρα
• Επιδόρπιο: Φρουτοσαλάτα με κρέμα βανίλιας αντί για μους σοκολάτα
• Κυρίως πιάτο: Φιλέτο ψαριού με τομάτες και πιπεριές αντί για τηγανητό ψάρι
• Μαζί με τον καφέ: Κέικ φρούτων αντί για τούρτα σοκολάτα
• Όταν παρακολουθείτε τηλεόραση: Μπαστουνάκια λαχανικών αντί για τσιπς
• Έντονη όρεξη για σοκολάτα: 1 μικρό κομμάτι αντί για ολόκληρη σοκολάτα
Η γυμναστική είναι υγεία
Στόχος είναι να έχετε κανονικό βάρος. Αυτό θα το πετύχετε συνδυάζοντας διατροφή με χαμηλά λιπαρά και πλούσια σε θρεπτικές ουσίες και τακτική γυμναστική.
Εκτός από τη διατροφή, η γυμναστική είναι ο δεύτερος πυλώνας της υγείας. Η τακτική σωματική δραστηριότητα ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Η γυμναστική όμως αποτελεί και προϋπόθεση για να πετύχετε το επιθυμητό βάρος. Με την τακτική γυμναστική αναπτύσσονται περισσότεροι μύες. Οι περισσότεροι μύες όμως χρειάζονται και περισσότερες θερμίδες, ακόμα και ώρες μετά το τέλος της γυμναστικής.
Τρεις φορές την εβδομάδα τριάντα λεπτά ελαφριάς άσκησης είναι αρκετά. Η ένταση της γυμναστικής πρέπει να προσαρμοστεί στη διαδικασία ανάρρωσής σας. Ένας δείκτης είναι ο καρδιακός παλμός, τον οποίον μπορείτε εύκολα να ελέγξετε και μόνη σας. Δεν πρέπει να έχετε πάνω από 130 παλμούς το λεπτό. Σε κάθε περίπτωση κατά τη διάρκεια της γυμναστικής θα πρέπει να μπορείτε να μιλάτε χωρίς προσπάθεια. Μετά τη νοσηλεία στο νοσοκομείο, ακόμα και το να ανεβείτε έναν όροφο με τα πόδια είναι αρκετή γυμναστική.
Η αύξηση του χρόνου και της έντασης της γυμναστικής θα πρέπει να γίνεται σε εβδομαδιαία βήματα. Το γρήγορο περπάτημα, το τρέξιμο, το ποδήλατο και το κολύμπι είναι κατάλληλα αθλήματα αντοχής. Διάφορες ομάδες ή σύλλογοι προσφέρουν ήπια γυμναστική για αρχάριους.
Σωστή διατροφή κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας
Η ισορροπημένη διατροφή είναι πολύ σημαντική κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας:
• Γίνεται πιο ανεκτή η θεραπεία
• Το σώμα σας δεν χάνει πολύτιμα αποθέματα
• Το ανοσοποιητικό σας σύστημα ενισχύεται.
Η χημειοθεραπεία είναι μια πρόσθετη επιβάρυνση για το σώμα και η καθημερινή ανάγκη για θερμίδες αυξάνεται. Το σώμα σας δεν θα πρέπει να επιβαρύνεται με λιπαρά και φτωχά σε βιταμίνες φαγητά, αλλά να λαμβάνει τροφές πλούσιες σε θρεπτικές ουσίες, όπως φρούτα και λαχανικά.
Μια σωστά προσαρμοσμένη διατροφή μπορεί να κατευνάσει τυχόν παρενέργειες
Οι παρενέργειες που προκαλούν φόβο δεν συνδέονται αυτόματα με τη χημειοθεραπεία. Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί φάρμακα που μπορούν να εμποδίσουν την εμφάνιση αυτών των παρενεργειών. Ο γιατρός ορίζει τη φαρμακευτική αγωγή προληπτικά. Οι σύγχρονες ουσίες που χρησιμοποιούνται στη χημειοθεραπεία έχουν αναπτυχθεί έτσι ώστε να εμφανίζουν όσο το δυνατόν λιγότερες παρενέργειες. Αυτό που κάνουν -και αυτή είναι η θεραπευτική τους δράση- είναι να αναστέλλουν την κυτταρική διαίρεση των καρκινικών κυττάρων, αλλά και των υγειών κυττάρων. Ωστόσο, στα μεσοδιαστήματα της θεραπείας οι υγιείς ιστοί έχουν χρόνο για να ανακάμψουν.
Μετά τη χημειοθεραπεία μπορεί να εμφανιστούν παρενέργειες σε εκείνα τα όργανα που ανανεώνονται συχνά, π.χ. στον βλεννογόνο του στόματος, του στομάχου και του εντέρου. Τα νύχια μεγαλώνουν πιο αργά, η ανάπτυξη των μαλλιών σταματά για ένα μικρό διάστημα. Κατά κάποιον τρόπο δημιουργείται ένα κενό στην ανάπτυξη των μαλλιών που γίνεται ορατό όταν τα μαλλιά πέσουν. Σε καμία περίπτωση δεν καταστρέφονται οι ρίζες των μαλλιών από τη χημειοθεραπεία. Σε κάθε περίπτωση τα μαλλιά βγαίνουν ξανά.
Φλεγμονή του βλεννογόνου του στόματος
Το μέγεθος της φλεγμονής του βλεννογόνου του στόματος μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Η επώδυνη φάση, κατά την οποία λαμβάνονται παυσίπονα, διαρκεί τις περισσότερες φορές μόνο δύο με τρεις ημέρες. Ορισμένες συμβουλές για να σας βοηθήσουν είναι οι ακόλουθες:
• Να προτιμάτε τα μαλακά φαγητά που καταπίνονται εύκολα.
• Να αποφεύγετε καλύτερα τα πικάντικα και τα ξινά.
• Μπορείτε προσωρινά να λαμβάνετε μόνο υγρά και να αναπληρώνετε τις ημερήσιες ανάγκες σας με θρεπτικά υγρά και σούπες
Αλλαγή της αίσθησης της γεύσης
Κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας μπορεί προσωρινά να αλλάξει η αίσθηση της γεύσης. Μερικές φορές το πικρό δεν είναι πικρό ή μια ελαφριά σούπα είναι υπερβολικά αλμυρή. Το γλυκό, κυρίως όταν υπάρχει γλυκαντική ουσία, είναι ανυπόφορο. Αυτό οφείλεται σε μια βλάβη των νεύρων στους γευστικούς κάλυκες που βρίσκονται στη γλώσσα. Αυτή η αλλαγή στην αίσθηση της γεύσης επηρεάζει και την όρεξη. Η όρεξη για φαγητό ξεκινάει από το μυαλό. Περιμένουμε, πριν ακόμα δούμε το φαγητό, μια συγκεκριμένη γεύση. Όταν το αγαπημένο σνίτσελ ξαφνικά έχει γεύση άχυρου και η γεύση της τούρτας δε θυμίζει γλυκό, πολλές γυναίκες τρομάζουν και παθαίνουν πανικό.
Δεν πρέπει να φοβάστε ότι χάσατε για πάντα την όρεξη για φαγητό. Η αλλαγή στην αίσθηση της γεύσης υποχωρεί σταδιακά μετά το τέλος της χημειοθεραπειας.
Αίσθηση κορεσμού και απώλεια όρεξης
Το 60% περίπου των γυναικών που πάσχουν περνούν περιόδους που δεν έχουν όρεξη για φαγητό. Κάποιες φορές η αιτία για την απώλεια της όρεξης είναι τα συνοδά νοσήματα, όπως η γαστρίτιδα ή η κατάθλιψη, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν με φαρμακευτική αγωγή.
Ναυτία και εμετός. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί αποτελεσματικά φάρμακα για την αντιμετώπιση της ναυτίας και του εμετού. Και σε αυτήν την περίπτωση, αυτές οι τρομακτικές παρενέργειες δεν συνδέονται αυτόματα με τη χημειοθεραπεία.
Ανάλογα με τον βαθμό ευαισθησίας σας, μπορεί ακόμα και μέρες μετά τη χημειοθεραπεία να νιώσετε ναυτία που μπορεί να οδηγήσει σε εμετό. Σε αυτήν την περίπτωση, θα πρέπει να λαμβάνετε την φαρμακευτική αγωγή του θεράποντος ιατρού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η σωστή διατροφή μπορεί να καταπραΰνει τη ναυτία.
• Πολύ καλός για την περίπτωση αυτή είναι ο φυσικός ζωμός λαχανικών από τη συλλογή με τις συνταγές μας. Ηρεμεί το στομάχι και τροφοδοτεί με σημαντικά μεταλλικά στοιχεία. Καταπίνεται εύκολα και είναι ανεκτός ακόμα και σε περίπτωση ναυτίας.
• Η σούπα πρέπει να τρώγεται σιγά-σιγά και σε μικρές μερίδες χρησιμοποιώντας καλύτερα κουταλάκι του γλυκού. Έτσι δεν επιβαρύνεται υπερβολικά το στομάχι.
• Σε αυτήν τη φάση πρέπει να αποφεύγονται τα πολύ όξινα υγρά, όπως ο χυμός πορτοκαλιού ή άλλοι χυμοί φρούτων.
• Για να νικηθεί η δίψα μπορείτε να πιείτε άφθονα χλιαρά αφεψήματα βοτάνων και τζίντζερ. Τα συστατικά του τζίντζερ δρουν κατευθείαν στο κέντρο του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τον εμετό και ηρεμούν το στομάχι όπως το χαμομήλι.
• Άσκηση πίεσης για να αντιμετωπιστεί η ναυτία: Χρησιμοποιώντας τρία δάχτυλα, μπορείτε να κάνετε μασάζ στο σημείο που βρίσκεται κάτω από την παλάμη, πολλές φορές την ημέρα για μερικά λεπτά.
Διάρροια
Λόγω της βλάβης στον βλεννογόνο του εντέρου μπορεί εκτός από κολικός πόνος να εμφανιστεί και διάρροια. Σπανίως εμφανίζεται πολύ έντονη διάρροια (περισσότερες από 6 φορές την ημέρα). Αν δεν πίνετε αρκετά υγρά υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης που μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη στα νεφρά. Στην περίπτωση αυτή, ο γιατρός θα πρέπει να ενημερωθεί και να αποφασίσει αν πρέπει να χορηγηθεί ορός.
Σε πιο ελαφριές περιπτώσεις με τη σωστή επιλογή τροφίμων μπορεί να αποφευχθεί η έλλειψη μεταλλικών στοιχείων και να ελεγχθεί η διάρροια. Αυτή η φάση διαρκεί μόνο δύο με τρεις ημέρες, όπως και η φλεγμονή του βλεννογόνου του στόματος.
• Θα πρέπει να αποφεύγεται ο καφές το πρωί αφού ερεθίζει πολύ έντονα τη δραστηριότητα του εντέρου.
• Κατά τη φάση της όξυνσης, δεν θα πρέπει να καταναλώνετε τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, όπως προϊόντα ολικής αλέσεως, όσπρια, ωμά φρούτα και λαχανικά.
• Κατανάλωση πολλών υγρών.
• Αποφυγή κατανάλωσης γάλακτος και λίπους.
• Μια σούπα με καρότα και ρύζι καταπραΰνει τη διάρροια. Μπορείτε επίσης να φάτε κολοκυθάκια στον ατμό, βραστά σπαράγγια και καλά μαγειρεμένη κομπόστα μήλων.
• Όταν η διάρροια υποχωρεί θα πρέπει να προτιμήσετε πιάτα χαμηλών λιπαρών με πατάτες ή απλώς πατάτες βρασμένες με τη φλούδα τους με τυρί επάλειψης και μυρωδικά.
• Το γιαούρτι είναι κατάλληλο για την επόμενη φάση ώστε να αποκατασταθεί η χλωρίδα του εντέρου.
Σωστή διατροφή κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας
Μη φοβάστε τις παρενέργειες
Τις τελευταίες δεκαετίες έχει επιτευχθεί η αύξηση του ποσοστού διατήρησης του μαστού στο 80%. Αυτό σημαίνει πως στις γυναίκες με καρκίνο του μαστού αφαιρείται μόνο το μέρος του μαστού όπου υπάρχει ο όγκος. Το αισθητικό αποτέλεσμα είναι μια μικρή ουλή που εξασθενεί μετά από κάποιο διάστημα. Μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όταν ο όγκος έχει επεκταθεί σε ολόκληρο τον μαστικό αδένα ή όταν ο όγκος είναι πολύ μεγάλος σε σχέση με το μέγεθος του μαστού, γίνεται μαστεκτομή. Αλλά ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση μπορεί μέσω πλαστικής επέμβασης να δημιουργηθεί ξανά το σχήμα του μαστού.
Μετά από κάθε επέμβαση στην οποία διατηρείται ο μαστός εφαρμόζεται μια ακτινοθεραπεία στον εγχειρισμένο μαστό. Οι ιονίζουσες ακτινοβολίες μπορούν να καταστρέψουν τα πολύ μικρά και μη ορατά υπολείμματα του όγκου. Το εξατομικευμένο πρόγραμμα ακτινοθεραπείας δημιουργείται βάσει των αποτελεσμάτων της βιοψίας (ιστοπαθολογικά ευρήματα) και σε συνεργασία με το χειρουργικό κέντρο. Με την ακτινοθεραπεία μπορεί να αποτραπεί η εμφάνιση νέων ογκολογικών προβλημάτων στο σημείο που έχει χειρουργηθεί (η επονομαζόμενη τοπική υποτροπή). Οι παρενέργειες της ακτινοθεραπείας είναι περιορισμένες διότι η ακτινοβολία εφαρμόζεται σε μια πολύ μικρή περιοχή. Τις περισσότερες φορές η ακτινοθεραπεία διαρκεί πέντε εβδομάδες και δεν απαιτείται νοσηλεία.
Παρά τη μικρή δόση ακτινοβολίας, πολλές γυναίκες αισθάνονται επιπρόσθετο άγχος λόγω της καθημερινής διαδρομής στο κέντρο ακτινοβολίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα αίσθημα κόπωσης, ναυτίας καθώς και μείωση της απόδοσης του οργανισμού. Σε αυτήν την περίπτωση είναι σημαντικό η γυναίκα να προσαρμόσει τις καθημερινές της συνήθειες, αλλά και τις διατροφικές της συνήθειες στο πρόγραμμα της ακτινοθεραπείας.
Για το λόγο αυτό, καλό θα ήταν να μην έχετε σταθερές ώρες φαγητού αλλά να τρώτε όποτε έχετε όρεξη και να έχετε πάντα μαζί σας στην ακτινοθεραπεία κάτι να πιείτε κι ένα μικρό σνακ.
Κάποιες γυναίκες αναφέρουν πως δεν μπορούν να φάνε τίποτα πριν την προγραμματισμένη ακτινοθεραπεία λόγω νευρικότητας. Δεν θα πρέπει να πιέζετε τον εαυτό σας αν αισθάνεστε έτσι! Μπορείτε να φάτε μετά την ακτινοθεραπεία μια θρεπτική σούπα λαμβάνοντας αρκετά υγρά, πλούσια θρεπτικά στοιχεία και ηρεμώντας το στομάχι. Προτείνουμε σούπες που ανοίγουν την όρεξη με μοσχοκάρυδο, ξύσμα λεμονιού, τζίντζερ και μέντα.
Κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας το φαγητό σας πρέπει να είναι πλούσιο σε βιταμίνες. Τραγανές Σαλάτες, προσεκτικά μαγειρεμένα κυρίως πιάτα με πολλά λαχανικά, επιδόρπια με φρούτα. Στο ενδιάμεσο μπορείτε να πίνετε πλούσια ανάμεικτα ποτά με φρέσκα φρούτα
asrazeneca
