Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ο «σιωπηλός δολοφόνος» — στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί συμπτώματα, αλλά αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού. Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC 2024), το 45% των Ευρωπαίων ενηλίκων πάσχει από
υπέρταση — και πολλοί δεν το γνωρίζουν. Μάθε ποια είναι τα
νέα όρια, ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοείς και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Νέο 2024: Η ESC εισήγαγε νέα κατηγορία «Αυξημένης Αρτηριακής Πίεσης» (120–139/70–89 mmHg) — ανάμεσα στη φυσιολογική και την υπέρταση. Κι αυτή η νεα κατηγορία αλλάζει σημαντικά το πότε συνιστάται θεραπεία.
Τα νέα όρια αρτηριακής πίεσης — ESC 2024
Οι νέες οδηγίες ESC 2024 εισήγαγαν απλοποιημένη κατηγοριοποίηση της αρτηριακής πίεσης σε τρεις κατηγορίες, αντικαθιστώντας την παλαιότερη πιο πολύπλοκη ταξινόμηση:
| Κατηγορία |
Συστολική (mmHg) |
Διαστολική (mmHg) |
Τι γίνεται |
| Μη αυξημένη |
< 120 |
< 70 |
Δεν συνιστάται φαρμακευτική αγωγή |
| ⚠️ Αυξημένη (ΝΕΟ 2024) |
120–139 |
70–89 |
Αγωγή ανάλογα με καρδιαγγειακό κίνδυνο |
| Υπέρταση |
≥ 140 |
≥ 90 |
Άμεση επιβεβαίωση και αγωγή |
Ο στόχος θεραπείας για τους περισσότερους ενήλικες που λαμβάνουν αντιυπερτασική αγωγή είναι συστολική πίεση 120–129 mmHg — με ιδανικό σημείο τα 120 mmHg, αν γίνεται ανεκτό. Για ηλικιωμένους άνω των 85 ετών ή άτομα με ορθοστατική υπόταση, οι στόχοι είναι πιο χαλαροί.
Τι σημαίνει η μέτρηση «120/80»; Σημαίνει 120 mmHg συστολική (πίεση κατά τον καρδιακό παλμό) και 80 mmHg διαστολική (πίεση μεταξύ παλμών). Και οι δύο τιμές μετράνε.
Συμπτώματα υψηλής πίεσης — τι να προσέχεις
Η υπέρταση αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος» γιατί σπάνια προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Ωστόσο, σε υψηλές τιμές ή κατά τη διάρκεια υπερτασικής κρίσης, μπορεί να εμφανιστούν συγκεκριμένα σήματα. Ο έντονος πονοκέφαλος —ειδικά στο πίσω μέρος του κεφαλιού που εμφανίζεται το πρωί— είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά. Άλλα σήματα που αξίζουν προσοχής είναι η ζάλη και το αίσθημα «βουητού» στα αυτιά, η θολή ή διπλή όραση, η δύσπνοια κατά την κόπωση, η αιμορραγία από τη μύτη χωρίς προφανή αιτία, το αίσθημα παλμών ή ταχυκαρδία, και η αδυναμία ή κόπωση χωρίς εξήγηση.
Πότε μιλάμε για υπερτασική κρίση; Πίεση άνω των 180/120 mmHg με συνοδά συμπτώματα (πόνος στο στήθος, δύσπνοια, νευρολογικά συμπτώματα, απώλεια όρασης) αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό. Απευθύνσου αμεσα στο νοσοκομείο/ θεραποντα γιατρό.
Ποιοι παράγοντες ανεβάζουν την πίεση;
Οι νέες οδηγίες ESC 2024 δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο ζωής ως πρώτη γραμμή αντιμετώπισης. Οι κύριοι παράγοντες που αυξάνουν την αρτηριακή πίεση είναι η υπερβολική κατανάλωση αλατιού, το υπερβολικό βάρος, η σωματική αδράνεια, το χρόνιο στρες, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η κληρονομικότητα και η ηλικία. Οι ενημερωμένες συστάσεις ESC 2024 για τρόπο ζωής περιλαμβάνουν μείωση νατρίου κάτω από 5 γραμμάρια ημερησίως, αύξηση καλίου στη διατροφή και αερόβια άσκηση 30 λεπτά τουλάχιστον 5 φορές εβδομαδιαίως.
Πώς μετράς σωστά την πίεση στο σπίτι
Οι οδηγίες ESC 2024 δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην οικιακή μέτρηση για ακριβέστερη διάγνωση και παρακολούθηση. Για αξιόπιστη μέτρηση: κάθισε ήσυχα για 5 λεπτά πριν, τοποθέτησε τον βραχίονα στο ύψος της καρδιάς, φρόντισε να μην έχεις καπνίσει ή πιει καφέ τα τελευταία 30 λεπτά και κάνε 2–3 μετρήσεις με διάστημα 1 λεπτού. Ακόμη καλύτερα κράτα αρχείο για να δείξεις τις μετρήσεις στον γιατρό σου. Στο pharm16.gr θα βρεις αξιόπιστα πιεσόμετρα για οικιακή χρήση καθώς και υποκατάστατα αλατιού, συμπληρώματα μαγνησίου, καλίου, ασβεστίου και εξειδικευμένα προϊόντα για υποστήριξη καρδιαγγειακής υγείας με τη συμβουλή του φαρμακοποιού σου.
Πότε να πας αμέσως σε γιατρό
Αν μετρήσεις πίεση πάνω από 180/120 mmHg, ακόμα και χωρίς συμπτώματα, επικοινώνησε αμέσως με γιατρό. Κάλεσε 166 αν η υψηλή πίεση συνοδεύεται από πόνο ή πίεση στο στήθος, ξαφνική δύσπνοια, νευρολογικά συμπτώματα (μούδιασμα, αδυναμία στα άκρα, δυσκολία στην ομιλία), ξαφνική απώλεια ή θόλωση της όρασης ή έντονο πονοκέφαλο που εμφανίστηκε ξαφνικά.
Pharm16.gr Tip! Μην σταματάς μόνος σου την αντιυπερτασική αγωγή ακόμα και αν νιώθεις καλά. Η υπέρταση είναι χρόνια νόσος που απαιτεί συνεχή παρακολούθηση. Μόνο ο γιατρός σου μπορεί να τροποποιήσει ή να διακόψει τη θεραπεία.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια πίεση θεωρείται φυσιολογική σύμφωνα με τις νέες οδηγίες 2024;
Σύμφωνα με τις ESC 2024, φυσιολογική θεωρείται η πίεση κάτω από 120/70 mmHg. Η νέα κατηγορία «Αυξημένη Πίεση» (120–139/70–89 mmHg) σηματοδοτεί αυξημένο κίνδυνο που απαιτεί παρακολούθηση, όχι απαραίτητα φάρμακα.
Μπορώ να ρίξω την πίεση χωρίς φάρμακα;
Σε ήπια αυξημένη πίεση, ναι — οι αλλαγές στον τρόπο ζωής (μείωση αλατιού, άσκηση, απώλεια βάρους, διακοπή καπνίσματος) μπορούν να μειώσουν τη συστολική πίεση κατά 5–15 mmHg. Σε υπέρταση ≥140/90 mmHg συνήθως χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή — πάντα με ιατρική γνωμάτευση.
Πότε πρέπει να μετρώ την πίεσή μου;
Αν έχεις υπέρταση ή παράγοντες κινδύνου, μέτρα κάθε πρωί και βράδυ στις ίδιες ώρες. Διατήρησε αρχείο μετρήσεων για να δείξεις στον γιατρό σου στο επόμενο ραντεβού.
Η χαμηλή πίεση είναι επικίνδυνη;
Η πολύ χαμηλή πίεση (κάτω από 90/60 mmHg) μπορεί να προκαλέσει ζάλη, λιποθυμία και πτώσεις — ιδιαίτερα επικίνδυνη για ηλικιωμένους. Αν νιώθεις ζάλη κατά την ανόρθωση (ορθοστατική υπόταση), ενημέρωσε τον γιατρό σου.
Το στρες ανεβάζει μόνιμα την πίεση;
Το οξύ στρες ανεβάζει προσωρινά την πίεση. Το χρόνιο στρες συμβάλλει στη μακροχρόνια υπέρταση μέσω νευρο-ορμονικών μηχανισμών. Τεχνικές χαλάρωσης, ύπνος και άσκηση βοηθούν σημαντικά.
Διαβάστε ακόμη:
* Υψηλή Πίεση: Πώς να την ελέγξεις και να την κατεβάσεις! Πλήρης Οδηγός 2026
* O καλύτερος τρόπος για να μετράς μόνος την πίεση!
* Υψηλή αρτηριακή πίεση: Τι να κάνεις αν η πίεσή σου ανέβει ξαφνικά
Κλαίρη Μιχαλάκου
Φαρμακοποιός,
Founder and CEO του Pharm16
Πηγές:
• ESC — 2024 ESC Guidelines for the Management of Elevated Blood Pressure and Hypertension, escardio.org (Αύγουστος 2024)
• Mancia G. et al. — European Heart Journal, 2024
• Lu Y. et al. — «Navigating the 2024 ESC Hypertension Guidelines», JACC, Φεβρουάριος 2025
• Mayo Clinic — High blood pressure: Symptoms & causes, mayoclinic.org (2025)
* Οι πληροφορίες στοχεύουν αποκλειστικά στην ενημέρωσή σας και δεν αντικαθιστούν τη γνωμάτευση γιατρού. Σε περίπτωση αμφιβολίας απευθυνθείτε άμεσα σε ειδικό.
