Κάθε νύχτα, ο ύπνος μας χωρίζεται σε 4 στάδια τα οποία αλλάζουν σταδιακά μέχρι να αποκοιμηθείτε και να απολαύσετε έναν ήρεμο χαλαρωτικό ύπνο. Ποια είναι τα στάδια και οι κύκλοι του ύπνου; Και τι ρόλο παίζουν;
Τι είναι οι κύκλοι ύπνου και γιατί είναι σημαντικοί;
Ο νυχτερινός μας
ύπνος δεν αποτελείται από έναν, αλλά από πολλούς κύκλους ύπνου. Κάθε γύρος διαρκεί περίπου 90 λεπτά, αν και μπορεί να διαρκέσεις λιγότερο όπως 70 λεπτά ή και περισσότερο έως 120 λεπτά. Αυτός ο κύκλος είναι που «ενσωματώνει» τα διάφορα στάδια του ύπνου. Κατά τη διάρκεια του βραδινού ύπνου, θα περάσουμε από αυτούς τους κύκλους τέσσερις έως έξι φορές κατά μέσο όρο. Οι κύκλοι ύπνου είναι σημαντικοί για την υποστήριξη της σωματικής και συναισθηματικής υγείας, καθώς επηρεάζουν θετικά τα επίπεδα ενέργειάς μας αλλά και τις λειτουργίες του εγκεφάλου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: Αϋπνία; Φυσικές λύσεις για έναν ήρεμο ύπνο!
Ποια είναι τα διαφορετικά στάδια του ύπνου;
Ο ύπνος χωρίζεται στους κύκλους REM που χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερες, ακανόνιστες, γρήγορες κινήσεις των ματιών (με τα βλέφαρα κλειστά) και μη REM. Συγκεκριμένα λοιπόν κάθε κύκλος ύπνου αποτελείται από τέσσερα στάδια ύπνου, τρία που σχηματίζουν μη γρήγορη κίνηση των ματιών (ύπνος NREM) και έναν για γρήγορη κίνηση των ματιών (ύπνος REM). Ο ύπνος NREM μπορεί να ταξινομηθεί ως στάδια ένα έως τρία, ενώ ο ύπνος REM είναι το στάδιο τέταρτο.
Ας δούμε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και το σώμα κατά τη διάρκεια κάθε κύκλου:
Πηγή: Stages of Sleep: What Happens in a Sleep Cycle | Sleep Foundation
Στάδιο πρώτο (N1)
Αυτό το στάδιο είναι όπου πέφτουμε για ύπνο και όλα επιβραδύνονται. Ο εγκέφαλος και το σώμα σας θα αρχίσουν να χαλαρώνουν σταδιακά, ενώ ο καρδιακός παλμός, η κίνηση των ματιών και η αναπνοή σας επιβραδύνονται. Σε αυτό το σημείο μπορεί να διαπιστώσουμε ένα ασυνήθιστο «τίναγμα» ένα παράξενο «τράνταγμα» που σημαίνει ότι πολύ πιθανό να είστε στο πρώτο στάδιο του κύκλου ύπνου.
Στάδιο δεύτερο (Ν2)
Το δεύτερο στάδιο είναι όπου το σώμα μας χαλαρώνει περισσότερο και νιώθουμε λιγότερο το περιβάλλον γύρω μας. Τα μάτια παύουν να κινούνται –κάτω από τα κλειστά βλέφαρα, τα εγκεφαλικά κύματα επίσης επιβραδύνονται, το ίδιο και η αναπνοή και ο καρδιακός ρυθμός.
Στάδιο τρίτο (Ν3)
Το τρίτο στάδιο του ύπνου είναι γνωστό ως βαθύς ύπνος ή ύπνος αργών κυμάτων και είναι το πιο σημαντικό για τη σωματική αποκατάσταση. Σε αυτό το σημείο παράγονται αυξητικές ορμόνες που είναι σημαντικές προκειμένου να διατηρήσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα υγιές. Οι μύες είναι εντελώς χαλαροί, η αρτηριακή πίεση έχει πέσει και η αναπνοή έχει επιβραδυνθεί και είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξυπνήσετε κάποιον που έχει προχωρήσει σε αυτό το στάδιο.
Στάδιο τέταρτο (Ύπνος REM)
Κατά τη διάρκεια του ύπνου REM η αναπνοή είναι πιο γρήγορη και ακανόνιστη, τα μάτια σας κινούνται γρήγορα πίσω από τα κλειστά βλέφαρα.
κεφτείτε ότι ο ύπνος REM είναι ο χώρος όπου ενοποιούμε τις αναμνήσεις και τις γνώσεις από την προηγούμενη μέρα, τοποθετώντας τις στη σωστή κατηγορία στο σύστημα αρχειοθέτησης του εγκεφάλου μας. Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι το στάδιο αυτό είναι εκείνο στο οποίο χτίζουμε τη συναισθηματική μας ανθεκτικότητα. Σαν μια ολονύκτια συμβουλευτική συνεδρία, όπου το μυαλό μας εργάζεται μέσα από τα συναισθήματα της προηγούμενης ημέρας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: Ξυπνάς μαύρα μεσάνυχτα; Πώς να ξανακοιμηθείς
Πόσο διαρκεί κάθε στάδιο;
Ο κάθε άνθρωπος είναι αλλά σε γενικές γραμμές ισχύουν τα παρακάτω
- Στάδιο πρώτο: Πέντε λεπτά
- Στάδιο δεύτερο: 10-25 λεπτά
- Τρίτο στάδιο: 20-40 λεπτά
- REM: Λίγα λεπτά έως μία ώρα
Σε ποιο στάδιο έρχονται τα όνειρα;
Τα περισσότερα από τα όνειρά μας συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, αν και μερικά μπορεί να συμβούν και σε άλλα στάδια. Ωστόσο στη διάρκεια του ύπνου REM είναι πιο πιθανό να θυμόμαστε τα όνειρά μας κι αυτό γιατί είναι εύκολο να ξυπνήσουμε σε αυτό το σημείο, οπότε έχουμε και πιο ζωντανή την ανάμνησή τους.
Γιατί έχουν σημασία τα στάδια του ύπνου;
Ο ύπνος είναι το νούμερο ένα εργαλείο αποκατάστασης του οργανισμού και σίγουρα δεν πρέπει να υποτιμάμε τη σημασία του. Ο κύκλος ύπνου στο σύνολό του είναι θεμελιώδης τόσο για τη σωματική όσο και για τη συναισθηματική μας κατάσταση. Οι κύκλοι ύπνου λοιπόν επηρεάζουν τα επίπεδα ενέργειάς σας, αλλά και τις διεργασίες εκείνες που βοηθούν στην εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού και στη λειτουργία του εγκεφάλου.
ΤΟ ΞΕΡΑΤΕ;
Στη χώρα μας λειτουργούν Εργαστήρια Κέντρα Διαταραχών Ύπνου (ΕΚεΔΥ) με ιατρούς εκπαιδευμένους στην Ιατρική του ύπνου περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε και από την Ελληνική Εταιρεία Υπνολογίας
Αναζητήστε στο Pharm16.gr φυσικά βοηθήματα που μπορεί να αποδειχθούν πραγματικοί σύμμαχοί σας για έναν ήρεμο και ξεκούραστο ύπνο. Παράλληλα, ενημερωθείτε εδώ για τα φυσικά συμπληρώματα, αφεψήματα από βότανα ή μεταλλικά ιχνοστοιχεία (όπως χαμομήλι, βαλεριάνα, μαγνήσιο κ.ά.) καθώς και τις εξειδικευμένες φόρμουλες που μπορεί να βοηθήσουν. Και βέβαια ανακαλύψτε δεκάδες άρθρα για τον ύπνο στο blog του Pharm16.gr
* Οι πληροφορίες του άρθρου χρησιμεύουν ως συμπλήρωμα της γενικότερης ενημέρωσής σας και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις εξειδικευμένες συστάσεις και συμβουλές των ειδικών.
